دوشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۷
نويسنده : فتاح محمدي , مهدي صفرزاده
استراتژي(راهكارهاي)ترويج فرهنگ ايثار و شهادت
در تمام جوامع بشري،ارزش هايي وجود دارد كه بنيان اصلي فرهنگ آن جامعه را شكل مي دهند. اهميت و جايگاه اين ارزشها به گونه اي است كه هر ملتي، هويت و حيات اجتماعي و سياسي خود را در پايبندي و احترام به آنها و انتقال كامل آن به نسلهاي آينده مي داند. سرزمين پاك ايران نيز بيش از هر جاي ديگر، مفتخر به داشتن ارزش هاي والا و اصيلي است كه نمونه آن را در كمتر جايي مي توان يافت. فرهنگ ايثارو شهادت يكي از ارزشهاست كه همزمان با تاريخ اين سرزمين شكل گرفته است وهميشه از جايگاه ويژه اي برخوردار بوده است. امروز در جامعه ي ما اين حقيقت والا، شناخته شده و پذيرفته شده است كه مردن به خاطر آرمان ها و هدف هاي والايي كه در جان آدمي ريشه دوانده و به فرهنگ تبديل شده است، زنده كردن آنهاست.

 

چكيده
در تمام جوامع بشري،ارزش هايي وجود دارد كه بنيان اصلي فرهنگ آن جامعه را شكل مي دهند. اهميت و جايگاه اين ارزشها به گونه اي است كه هر ملتي، هويت و حيات اجتماعي و سياسي خود را در پايبندي و احترام به آنها و انتقال كامل آن به نسلهاي آينده مي داند. سرزمين پاك ايران نيز بيش از هر جاي ديگر، مفتخر به داشتن ارزش هاي والا و اصيلي است كه نمونه آن را در كمتر جايي مي توان يافت. فرهنگ ايثارو شهادت يكي از ارزشهاست كه همزمان با تاريخ اين سرزمين شكل گرفته است وهميشه از جايگاه ويژه اي برخوردار بوده است. امروز در جامعه ي ما اين حقيقت والا، شناخته شده و پذيرفته شده است كه مردن به خاطر آرمان ها و هدف هاي والايي كه در جان آدمي ريشه دوانده و به فرهنگ تبديل شده است، زنده كردن آنهاست.
در چنين بستري فرهنگ جمع گرايي جلوه گر مي شود و ارجعيت منافع ملي بر منافع فردي، قومي و... به رسميت مي رسد. ترويج نامناسب وعدم دقت درشيوه هاي درست و ترويج اين فرهنگ و ناديده گرفتن عناصر ارتباطي موثر در يك ترويج مناسب مشكلات جدي به عمل ترويج و اشاعه فرهنگ ايثار و شهادت مي زند . درترويج فرهنگ ايثار و شهادت بايد برروي، انواع ارتباطات انساني و تاثيرات فرهنگ، اقتصاد و سياست تمركز داشت و عملكرد هريك از اين عوامل مختلف و تاثيرات متقابل آنها بر يكديگر را مد نظر قرار داد.
 
مقدمه 
 دستيابي به شاخصه هاي ايثار و شهادت مستلزم آشنايي با مفاهيم ايثار و شهادت است . ايثارو شهادت دو مقوله ي ارزشمند و متعالي دين و مكتب الهي است . لازمه برخوداري جوامع از اين دو، تعليم و تربيت صحيح فرد فرد جامعه در پرتو تعاليم نوراني انبياء الهي و برجسته نمودن شاخصه هاي ايثار و شهادت كه همان الگوي عملي انساني، اخلاقي و ديني است مي باشد(مطهري، 1377 ، ص 63 )
براي ملت ما، مسئله ي ايثارگري، يك فرهنگ تاريخي است و يك سرمايه ي معنوي براي همه آزادي خواهان جهان است.
امروز در جامعه ي ما اين حقيقت والا، شناخته شده است و پذيرفته شده است كه مردن به خاطر آرمانها و هدفهاي والايي كه در جان آدمي ريشه دوانده و به فرهنگ تبديل شده است، تحقق بخشيدن به آن آرمانها و زنده كردن آنهاست و كسي كه بدين گونه و در اين راه ميميرد، در واقع به خويشتن حقيقي خود كه همان آرمان اوست، زندگي مي بخشد و بقاء مي يابد.
 گسترش فرهنگ ايثار و شهادت باعث افزايش روحيه تعاون و همكاري ميان مردم مي شود و تنها در اين صورت است كه جامعه به سعادت دست مي يابد . در اين صورت فرد هم نمادهاي مادي كار خود را در جامعه مي بيند و هم نمادهاي معنوي آن را، اول در وجود خود احساس ميكند و به آرامش مي رسد و هم مي داند كه اين فعاليت در جايي در محضر خدا ثبت مي شود.
فرهنگ ايثار به ما مي آموزد كه من و تو وجود ندارد"ما" وجود دارد و اگر به صورت يد واحد عمل كنيم به خوشبختي و سعادت مي رسيم. (http:// www.porsojoo.com)
در فرهنگ و بينش شيعه، ايثار و شهادت، تلاش و كوشش براي احياء گسترش دين خدا و ارزش هاي انساني به شمار ميرود و كسي كه عمر خود را در اين راه صرف و جان خود را در اين راه تقديم پروردگار كند اگرچه مرگ او در صحنه جنگ نيست اما باز هم شهادت است و چنين فردي شهيد ناميده مي شود . مهمترين سرچشمه تجلي و تداوم فرهنگ ايثار و شهادت در شيعه، عاشورا و شهادت امام حسين (ع) است . عاشورا تجلي تمام نماي حقيقت و واقعيت شهادت است و ادعيه زيارات، بهترين محمل بازگويي اين حادثه عظيم تاريخ بودهاند. زيارتهاي مربوط به امام حسين (ع) و به خصوص زيارت عاشورا و زيارت وارث در طول تاريخ ، همواره مسأله شهادت امام حسين (ع) را زنده نگه داشته است و آن را به عنوان يك فرهنگ از نسلي به نسل ديگر منتقل كرده اند (طباطبايي،  1376 ، ص 15 )
امام خميني)ره(اثر مستقيم يا غير مستقيم فرهنگ ايثار و شهادت حاصل تفكر جهادي و بسيجي مي داند و اصطلاح بسيج يا بسيجي بودن را بيشتر ازاصطلاحات ديگر مناسب دانسته و آن را بكار برده است و مي فرمايند: اگر بخواهيم مصداق كاملي از ايثار و خلوص و  فداكاري و عشق به ذات مقدس حق و اسلام را ارايه دهيم چه كسي سزاوار تر از بسيج وبسيجيان خواهند بود (صحيفه نور امام، 1369 ، ص 194 )
كليد واژها وتعاريف آنها 
الف) ايثار: اين كلمه در فرهنگ بزرگ سخن، حسن انوري به معناي بذل، گذشت كردن از حق خود براي ديگران، نفع ديگري يا ديگران را برخود ترجيح دادن آمده است . در لغت نامه دهخدا، اين كلمه به معناي غرض ديگران را بر خود مقدم داشتن، برگزيدن و منفعت غير را بر خود مقدم داشتن و اين كمال درجه سخاوت است بكار رفته است (لغت نامه دهخدا؛ و انوري،) 1352 و 1381) ص 543 ، و 320 )
ب) شهادت: يعني كشته شدن در راه خدا، آنكه به شهادت دست يافته و در راه خدا كشته شده، به فرموده شهيد مطهري شهادت مرگ آگاهانه در راه هدف مقدس است . عملي آگاهانه و اختياري است و شهيدان شمع محفل بشريت هستند.
ج) ترويج: ترويج در لغت به معني رايج كردن، متداول كردن، روان كردن است . ترويج نوعي تغيير است در جهت توسعه منابع انساني
 
روش تحقيق و جمع آوري اطلاعات 
 نوع تحقيق كاربردي – توسعه اي و روش بررسي آن توصيفي – تحليلي مي باشد . اطلاعات مورد نياز از مراكز علمي، كتابخانه اي و اسنادي بررسي شده است، همچنين استفاده از شبكه ها و پايگاه هاي اطلاع رساني(اينترنت) و كتب تاريخي و مذهبي در اين مطالعه اقدام شده است. در پايان از نظرات كارشناسان خبره نيز كمك گرفته ايم.
 
فرضيات تحقيق
1-    بين گسترش فرهنگ ايثار و شهادت و حفظ ارزشهاي يك جامعه و همچنين توسعه آن در ابعاد مختلف اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و ... رابطه معناداري وجود دارد.
 2- به نظرمي رسد ترويج فرهنگ ايثار و شهادت به تثبيت مباني اعتقادي و اسلامي مي انجامد.
 
پيشينه تحقيق 
 فرهنگ ايثار و شهادت در تمام جوامع داراي ارزش و جايگاه ويژه اي است . در اين زمينه مطالب گسترده اي به صورت سخنراني، كتاب، فيلم، مقاله و... وجود دارد كه به چند مورد آن اشاره مي شود.
نوراني، حسين؛ آسيب شناسي ترويج فرهنگ ايثار و شهادت، 1378؛ به اين نتيجه رسيده است كه كه پرهيز از غلو، جعل و غير قانوني و تبليغ نمودن آغاز يك ترويج مناسب است و اين توفيق زماني نهادينه مي شود كه معضلات فرهنگي، اقتصادي، سياسي در جامعه برداشته شود.
بوداغي و جنتي، اشرف؛ ابثار و شهادت درسال 1388 ؛ به اين نتيجه رسيده است كه ايثارگران بايد به عنوان پرچمدار غيرتمنديها و ارزش آفريني ها به آيندگان معرفي نمايم . همچنين عدم احيايي روشهاي ايثارگري، موجب به بن بست رسيدن شكوفايي ها در محورهاي مختلف مي شود.
رحيمي، محمود، ترويج فرهنگ ايثار و شهادت در سال 1385 ؛ به اين نتيجه رسيده است كه پرهيز از غلو، جعل غير عقلاني آغاز يك ترويج مناسب است و همچنين ترويج صحيح فرهنگ ايثار و شهادت تضمين كننده استقلال آزادي يك ملت و توسعه آن و هر نوع ننگ بردگي و اسارت و استثمار را از بين برده و ريشه كن ميكند.
بنابراين در اين مقاله تلاش برآن است كه با پرداختن به معناي اصيل ايثار و شهادت و شاخصهاي آن و همچنين كاركردهاي اين فرهنگ مانند حفظ ارزشهاي جامعه، عزت نفس بخشيدن به افراد جامعه، ايجاد هويت و همبستگي اجتماعي در جهت توسعه يك جامعه و سپس با اشاره به راهكارههايي براي ايجاد، اصلاح، ترويج و دروني سازي فرهنگ ايثار و شهادت، و اين جايگاه مهم بهتر شناسايي و تقويت شود، كه تاكنون بصورت جامع به آن پرداخته نشده است.
 
بيان مسأله  
فرهنگ به عنوان مجموعه باورها، اعتقادات و امكانات مادي كه قابليت انتقال از نسل ي ، به نسل ديگر را دارد گفته مي شود و وجه تمايز انسان و حيوان است (انوري، 1381ص 174 )
شهادت فرهنگي را ترويج مي كند كه در آن بايد ايثار و از خودگذشتگي در تارپود زندگي نمايان گردد و گمنامي و فارغ از منيتها و در نظر گرفتن منافع جمع در راستاي ايمان ديني به يك وظيفه تبديل گردد.
ولَاتَحسبن الذّينَ قتُلُوا في سبِيِل اللهِ أَمواَتَا بل أَحياء ربِهم يرزقُونَ (آل عمران، آيه 168 ). و گمان مبر آنان كه در راه خدا كشته شدند، مردگاني هستند، بلكه آنان زنده و در بارگاه پروردگارشان بهره مندند. شهيد همواره زنده است و مرگ او در واقع انتقال از حيات جاري در سطح طبيعت به حيات پشت پرده آن مي باشد.
 
كاركردهاي مختلف گسترش فرهنگ شهادت  
الف): فدا كردن جان براي حفظ ارزشها؛ در جوامعي كه احترام و وفاداري به ارزشها يك اصل محسوب شده و براي جامعه اهميت دارد و در صورت به خطر افتادن ارزشهاي كه مهم هستند در مقاطعي از تاريخ افراد جان خويش را كمتر از ارزش ها مي پندارند و حاضر ميشوند جهت بقاء و حيات جامعه و ارزشهاي آن جان خويش را فدا كنند.
ب): عزت نفس بخشيدن به افراد جامعه؛ امام راحل (ره) نيز دراين زمينه اين گونه مي فرمايد" اسلام است كه اين پيروزي را حاصل كرده، شهادت است كه اين پيروزي راحاصل كرده، شهادت هم زمينه حفظ اسلام است،از اول اسلام با شهادت پيش رفته، حالا هم كه مي بينيد جوان هاي ما هم شهادت را مي خواهند... اين حس بود كه ما را پيش برد، اين حس شهادت بود، جلو آمدن براي اسلام و شهادت بود كه ما را به پيروزي رساند) " . امام خميني، 1375 ، ص 2 )
ج): ايجاد هويت وهدف مشترك درميان افراد يك جامعه؛ مولفه هاي شهادت يعني گام برداشتن در راه خدا و مرگ داوطلبانه در موقع لزوم، هويت و هدف مشترك را براي افراد جامعه ايجاد مي نمايد و مي تواند الگو و راه كار عملي براي نسلها و ملل تحت ظلم و ستم باشد.
د): عامل همبستگي اجتماعي؛ عاشورا، عزاداري، نوحه خواني امام حسين )ع( و... مفاهيمي هستند كه موجب همبستگي شيعيان در طول تاريخ حياتش به شمار مي رود و يك انگيزه قومي جهت همدلي، اتحاد و انفاق در تاريخ مبارزات شيعه شده است وفرهنگ شهادت يكي از عوامل مهم همبستگي اجتماعي محسوب مي شود (معدني، 1378 ص 27 )
ه): ايجاد روحيه ظلم ستيزي وعدالت طلبي در جامعه و احساس خطر صاحبان سلطه و ظالمان و مخالفان عدالت تا زماني كه مشعل شهادت در جامعه فروزان است) امام خميني،1375 ، ص 83 )
 
شاخصهاي فرهنگ شهادت
 در خصوص فرهنگ شهادت، ميتوان شاخص هاي آن را به صورت زير دسته بندي كنيم.
 
جدول شماره : ( 1) شاخص هاي فرهنگ شهادت
 

 

اصل بنيادين
مقوله
مولفه هاي فرهنگ شهادت
شاخص هاي فرهنگ شهادت
 
 
 
فرهنگ ايثار و
 شهادت
 
 
 
شهادت
خدا محوري در مقابل خود محوري
داشتن ايمان به خدا- توكل به خدا- مراقبت از رفتار- محاسبه نفس - در مسير كمال حركت كردن
اطاعت پذيري از ولايت
اعتقاد به حكمت اسلامي- اعتقاد به ولايت مطلقه فقيه- اعتقاد به جامعيت نظام حكومت اسلامي- ترجيح منافع نظام برمنافع شخصي
ايثارو استقامت
صبر و استقامت در مقابل مشكلات- صبر در انجام كار خير- استقامت در راه رسيدن به هدف
عزت نفس
دشمن ستيزي- توانايي ايفاي نقش رزمي- ذلت گريزي
مجاهدت زيستي
نترسيدن از مرگ- ساده زيستي
عمل صالح وپرهيزگاري
امر به معروف و نهي از منكر- حفظ بيت المال
علم آگاهي
گزينش آگاهانه- مشورت خواهي- گرايش به دانش اندوزي
هويت ملي و فرهنگ پذيري
پاسداري از مرز و بوم- احترام به آداب و رسوم محلي-علاقه به هنر ايرانيان
 
 
نيايش و خود سازي
قرائت قرآن-  تهجيد وشب زنده داري- توسل به معصومين

 

 
كاركردهاي مختلف فرهنگ ايثار
 الف): آن كه اهل ايثار است قطعأ اهل حرص نيست، حرص نياز كاذب است . عمده گناهان ناشي از حرص و نياز كاذب است تا نياز واقعي، با ايثار زمينه هاي حرص از بين مي رود.
ب(: آن كه ايثار ميكند قطعا اهل قناعت است، قناعت نيز به نوبه خود عزت نفس مي آورد.
ج): ايثار كوثر و خير كثير است و زمينه هاي تكاثر و تمركز ثروت و سرمايه داري غير مولد را كاهش مي دهد و از فقر مي كاهد.
د): ايثار محبت مي آفريند و محبت و همدلي مايه وحدت و وفاق است.
 ه): ايثار متوقف بر از بين بردن روحيه مال دوستي و ترس جان است (خاموشي، 1383 ص 62 )
 
شاخص هاي فرهنگ ايثار  
در خصوص فرهنگ ايثار، ميتوان شاخصهاي آن را به صورت زير دسته بندي كنيم.
 
 جدول شماره( 2): شاخصهاي فرهنگ ايثار
 

 

اصل بنيادين
مقوله
مولفه هاي فرهنگ ايثار
شاخص هاي فرهنگ ايثار
 
 
فرهنگ ايثار و شهادت
 
 
ايثار
 
ريسك پذيري
جمودگريزي- احترام به نظرات ديگران
انعطاف پذيري و نوآوري
خلاقيت- خطرپذيري
كارگروهي و مشاركت در امور
انتقادپذيري- پرهيز از خودمحوري- اعتماد به ديگران
عدم تعلق به دنيا
عدم دنيا پرستي- قانع بودن- دوري از حسد
احترام به ديگران
وطن پرستي- رعايت نظم در امور- اعتماد به قانون
خودباوري
اعتماد به نفس بالا
تعالي روح
كنترل خشم
عدالت طلبي
انجام وظيفه و مسوليت
كارامدي
پركاري و كم حرفي و اميد به زندگي
آخرت گرايي و ايمان به غيب
روحيه ايمان- ميزان توكل در جامعه- ترس از خدا

 

 
اهميت و جايگاه فرهنگ ايثار و شهادت 
فرهنگ:(Culture) مجموعه اي از ارزشها، هنجارها، سنت ها، آداب و رسومي  است كه در جوامع انساني به صورت متفاوت وجود دارد.
ايثار:(generosity)  يعني برگزيدن و اختيار كردن و در اصطلاح، اختيار كردن غير است بر خود از روي قصد و نيت.
واژه شهادت مصدر است از ريشه شهيد، به معناي حاضر بودن و گواه بودن و در مقابل  عالم غيب قرار دارد )معلوف، 1973 ، ص 15 (
 چه سماعست كه جان رقص كنان مي گردد
چه صغير است كه دل بال زنان مي گردد
 خوشتر از جان چه بود؟ جان برود باك مدار
 غم رفتن چه خوري؟ چون به از آن مي آيد
)مولوي، 1378 (
بنابراين اين گونه ايثارگريها از چنان قداست و عظمتي برخوردار است كه ساير شكل هاي ايثار در مقابل آنها ناچيز و كوچك به حساب مي آيند.
قرآن كريم در اين رابطه مي فرمايد:  "ويوثرونَ علي أنفَسهم و لَو كانِ بِهم خَصاّصه" شهادت بالاترين و آخرين مرحله از خود گذشتگي(ايثار) است. جان را دركف خود قرار دادن و در راه هدفي متعالي فدا نمودن است. صفات متجلي در شهدا نترسيدن از مرگ، شفقت، آزادمنشي، ايمان و پرهيز از شهوت طلبي ثبات قدم و صداقت در عمل است.
قرآن حضرت ابرهيم را به عنوان بنيانگذار ايثار مي ستايد كه از خدايان و بت هاي مشركان بيزاري جسته، و ترسي به خود راه نداده و جان بركف، بتها را درهم شكست و فرياد برآورد: أف لّكُم و لما تَعبدونَ من دونِ أللهِ اف برشما و چيزهاي كه جز خدا مي  پرستيد (انبياء، آيه 66 )
در اسلام، كشته شدن آگاهانه و انتخاب گرايانه در راه آرماني مقدس و پاك كه به تعبير قرآن " في سبيل الله " ناميده ميشود، شهادت نام دارد و كسي كه به چنين مقامي دست يابد شهيد است (شريعتي، 1357 ، ص 73 )
همچنين در بيان ايثار جاني حضرت علي(ع) مي فرمايد:" و من النَاسِ من يشري نَفَسه أبِتغاء مرضات الله" و بعضي از مردم براي بدست آوردن خشنودي خدا جان خويش را فدا مي كنند (نهج البلاغه، 1381 ، ص 351 )
در حقيقت ايثار واقعي ارتباط تنگاتنگي با مفهوم شهادت دارد و بايد گفت اين دو مفهوم از يكديگر تفكيك ناپذيرند. آنجا كه انسان مكتبي و دين مدار، خون پاكش را در راه پاسداري از اسلام و ارزشهاي متعالي آن تقديم مي كند، به بالاترين درجه ايثاررسيده و محبوبترين مقام را نزد خدايش دارد؛ چنانكه رسول خدا (ص) درباره  ارزش خون پاك شهيدان راه خدا مي فرمايد( ما من قطره أحب الي الله عزوجل من قطره دم في سبيل الله) هيچ قطرهاي در پيشگاه خداوند، محبوبتراز قطره خوني كه در راه خدا ريخته مي شود نيست (وسائل الشعيه، ص 8 )
بارزترين نمونه تاريخي ايثار و شهادت، حركت و قيام امام حسين (ع) و خاندان پاكش برعليه نظام فاسد اموي بوده آنها با رشادت تمام در جنگي نابرابر و غير منصفانه از دين خدا دفاع كردند، و با ريختن خون سرخشان، زمينه را براي تحقق عدالت و آينده ي سبز ظهور مهدي موعود(عج) مهيا كردند.
شهادت نه تنها براي كساني كه توفيق آن را مي يابند" رستگاري بزرگ" محسوب مي شود بلكه دربعد اجتماعي آن باعث حفظ و بقاي موجوديت نظام اسلامي و ارزش هاي ديني مي شود. با گسترش فرهنگ ايثار و شهادت و روحيه شهادت طلبي در جامعه و ترويج آن در بين عامه مردم بخصوص نسل جوان مي توان به نتايج بزرگي در تثبيت و تقويت پايه هاي ديني و مباني اعتقادي و اسلامي رسيد.
همه كمالات شهيد ازقبيل دست يافتن به بالاترين خيرو نيكي، دست يافتن به برترين مرگها، اولين وارد شونده در بهشت، اذن شفاعت در عالم قيامت وصدها فضليت ديگرآن است كه شهيد جان مي دهد تا دين بماند (قرقاني،1383، ص 143 )
دين هم دنياي مردم را آباد خواهد كرد، هم آخرت را؛ يكي از ابعاد مهم شهادت اين است كه همه بايد پاسدارخون شهيد باشند و ببينند كه اين همتها وروحيه هاي  شكست ناپذيردنبال چه هدفي رفتند و آنرا حفظ كنند (خامنه اي،1380، ص143 )
البته بايد گفت كه فرهنگ ايثار و شهادت، صف كشيدن براي كشته شدن نيست، بلكه در حال حاضر اين فرهنگ در تلاش براي خدمت به مردم، همستگي ملي، تحقق عدالت، اطاعت از رهبري و سوق دادن كشور به سوي پيشرفت و تكامل معني پيدا مي كند . و در بعد خارجي با اتكاء به اين فرهنگ مي توان نقشه هاي دشمنان را خنثي نمود و تهديدها را به فرصت تبديل كرد.
 
زمينه هاي موثر بر ترويج فرهنگ ايثار و شهادت
 الف): گسترش روحيه ي فرهنگ خدمت رساني به نظام و مردم كه يادآور فرهنگ جهادي خالصانه و بي رياي حاكم بر جبهه ها خواهد بود.
ب): ترجيح منافع و اهداف بلند مدت ملي بر منافع زودگذر گروهي
 ج): نفي يك جانبه گرايي و تاكيد بر اتحاد ملي و استفاده از تمامي نيروهاي دلسوز نظام  در راه توسعه و آباداني كشور (فياض، 1382 ص 54 )
 استراتژي ترويج فرهنگ ايثار و شهادت در جامعه متأثر از عوامل فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي، سياسي و تمدن و فرهنگ است. براي ترويج اين فرهنگ بايد نقش هريك از اين عوامل مورد توجه جدي قرار داد و همچنين به روابط بين اين عوامل اهميت قائل شد.
 
نتيجه گيري و ارائه راهكار 
 يافته هاي تحقيق حاضر همگي دال بر اهميت استراتژي هاي فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي، اعتقادي و.... در فرهنگ ايثار و شهادت مي باشد و همچنين روابط متقابل آنها در شيوه هاي درست ترويج اين فرهنگ حائز اهميت است.
يكي از ابعاد سياسي فرهنگ ايثار و شهادت اين است كه تمام مسئولان كشورعلي رغم وجود اختلاف سليقه ها ونظرها با وحدت وهمدلي به مسائل كشورمي پردازند و تمام هم و غم خود را صرف ايجاد وحدت در بين اقشار مختلف جامعه مي كنند.
از مهمترين ابعاد اجتماعي فرهنگ ايثار و شهادت ايجاد روحيه ايثار و فداكاري در تمامي اقشار جامعه مي باشد.  
اين فرهنگ تا آنجا در جامعه ما رسوخ نموده است كه تمام ابعاد فرهنگي را تحت الشعاع خود قرار داده است.
همچنين از مهمترين نتايج گسترش فرهنگ ايثار و شهادت مي توان به؛ كاهش فقر، توسعه اقتصادي، كارامدي حكومت و دولت، برقراري امنيت، پيشرفت جامعه و توليد علم اشاره كرد.
فرهنگ ايثار و شهادت، به معني صف كشيدن براي كشته شدن نيست، بلكه در حال حاضر اين فرهنگ در تلاش براي خدمت به مردم، همستگي ملي، تحقق عدالت، اطاعت از رهبري و سوق دادن كشور به سوي پيشرفت و تكامل معني پيدا مي كند . و در بعد  خارجي با اتكاء به اين فرهنگ مي توان نقشه هاي دشمنان را خنثي نمود و تهديدها را به فرصت تبديل كرد.
 
راهكارهها 
1-    شناسايي عوامل مهم و موثر در توسعه و ترويج فرهنگ ايثار و شهادت
2-     برنامه ريزي براي نهادينه كردن فرهنگ ايثار و شهادت
3-     حمايت ازمطالعات و پژوهشهاي دانشگاهي در قالب پايان نامه هاي تحصيلات  تكميلي و طرحهاي پژوهشي مرتبط با فرهنگ ايثار و شهادت
4-    تشكيل تشكل هاي غيردولتي جوانان و نوجوانان(NGO)  جهت مشاركت در امرترويج فرهنگ ايثار و شهادت و جذب افرادي كه مايل به همكاري هستند.
5-     افزايش ارتباط با خانوادهاي شهدا، جانبازان و ايثارگران
6-     معرفي و شناساندن اسوه هاي ايثار و شهادت در مراسمها و جشن هاي مذهبي به نسل جوان
7-     سامان دهي آرشيو و تدوين بانك اطلاعات پژوهش هاي فرهنگ ايثار و شهادت
8-     مبارزه با مظاهر پيدا و پنهان تهاجم فرهنگي
9-     زنده نگه داشتن ياد شهدا
10-            حضور در آرامگاه هاي شهدا و تشريح مسأله ي شهادت از ديدگاه هاي مختلف.
11-           اصلاح ذهنيت ها در جهت يادآوري معناي واقعي ايثار و شهادت
12-           تشويق ايثارگران اهل قلم به تأليف كتاب هاي حماسي و ايثارگري
13-           ايجاد هماهنگي ميان بخش هاي مختلف فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي و سياسي از طريق مهندسي فرهنگي و مديريت آن 
14-           اقدام موثر براي از ميان بردن مظاهر متنوع ضد ارزشي در سطوح مختلف جامعه كه حتي برخي تحت عنوان ارزش تبليغ و ترويج مي شود.
 
منابع  
1- انوري، حسن، فرهنگ بزرگ سخن، جلد اول، تهران، 1381
2-  انبياء، آيه 67
3- خميني، روح الله(امام)،صحيفه نور، جلد 11، انتشارات وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامي، 1369
4- خميني،روح الله(امام)، آثار موضوعي دفتر يازدهم ايثارو شهادت، موسسه ي تنظيم و نشر آثار امام خميني(ره)، تهران، 1375
5- خامنه اي، سيد علي، عطر شهادت،انتشارات شاهد، چاپ دوم، 1380
6-خاموشي،سيد مهدي، نقش ايثار در رشد و تعالي انسان، هم انديشي فرهنگ ايثارو شهادت، دبيرخانه ي شورايي نظارت برترويج فرهنگ ايثار و شهادت، 1383
7- دهخدا، علي اكبر، لغتنامه)جلد هفدهم(، تهران، دانشگاه تهران، 1352
8-شريعتي، علي، شهادت، تهران، انتشارات بينا، 1357
9- طباطبايي، سيد محمد حسين، آموزش دين، جلد1و2 ، انتشارات جهان آرا، قم، 1376
10- فياض، ابراهيم؛ ارزششناسي و فرهنگ عمومي، فصلنامه فرهنگ عمومي، 1382
11- قرقاني، مهدي، شقايقهاي آسماني،چاپ اول، انتشارات شاهد، 1383
12- مولوي، جلال الدين محمد بلخي، كليات ديوان شمس، نشر پيمان، تهران، 1378
13- معدني، سعيد، مقدمهاي برمفهوم فرهنگ شهادت و شيوه هاي ترويج آن، دفترتحقيق و پژوهش اداره تحقيقات ومطالعات بنياد شهيد، تهران، 1378
14- معلوف،لوئيس، المنجد؛ بيروت: دارالمشرق،افست،تهران: انتشارات  اسماعيليان، چاپ دوم، 1365 
15- مطهري، مرتضي، فرهنگ شهادت، انتشارات صدرا، تهران، 1372
16- نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتي، انتشارات لاهيجي، 1381
17- وسائل الشعيه، جلد 11
18-http:// www.porsojoo.com 
19- http:// www.irandoc.ac.ir
 
منبع: مجموعه مقالات همایش ملی فرهنگ ایثار و شهادت/ دانشگاه زنجان

 

*نام و نام خانوادگي :

پست الکترونيکي :

*مطلب :
۱) نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد .
۲) از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد .
۳) لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید .
۴) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید .